Rusiya mətbuatı bu ifadəni ABŞ-nin “Ukraynaya qoşun göndərmək variantını istisna etməməsi” kimi şərh edib. Peskov deyib ki, Moskva “əvvəllər belə ifadələr eşitməyib”. O, planlaşdırılan təmaslar zamanı “əlavə dəqiqləşdirmələr alacaqlarını” gözləyir. ABŞ vitse-prezidenti Avropa müttəfiqləri ilə Ukrayna nizamlanmasına dair “Tramp planı”nı müzakirə etmək üçün Münxenə gedib.
“Tramp planı” Avropa İttifaqının (Aİ) və ya ən azı Aİ-nin aparıcı ölkələrinin dəstəyi olmadan tam reallaşmayacaq. Görünür, Moskvada ABŞ prezidentinin “Mənim prezidentliyim dövründə Ukrayna müharibəsi olmazdı” fikri yanlış anlaşılıb və ya Donald Trampın Vladimir Putinlə Rusiyanın “qanuni maraqları”nın nəzərə alınmasına imkan yaradacaq razılaşmanı nəzərdə tutduğuna dair təbliğat təəssüratı yaradırlar.
ABŞ prezidentinin və ona yaxın olan məmurların bir neçə çox şəffaf eyhamından belə anlaşılır ki, Trampın mesajı belədir: O, yenidən ABŞ prezidenti seçilsəydi, Putinə “xüsusi hərbi əməliyyat keçirməyə” imkan verməzdi. Ağ Evin yüksək dərəcəli rəsmisi Ukraynada atəşkəsin təsdiq olunması halında Rusiyanın bəzi əraziləri işğal etməsini Sovet İttifaqının Baltikyanı ölkələri işğal etməsi ilə müqayisə edib və bildirib ki, ABŞ Baltikyanı ölkələrin ilhaqının qanuniliyini tanımayıb, de-fakto Estoniya, Latviya və Litvanın “Rusiya hakimiyyəti altında” olduğunu qəbul edib.
Tramp andiçmə mərasimindən sonra ABŞ-nin faşizmi məğlub etdiyini və Soyuq müharibədə qalib gəldiyini bəyan edib. SSRİ-nin Qərblə rəqabəti kommunist imperiyasının dağılmasına səbəb oldu, Şərqi Avropa və Baltikyanı ölkələr öz sivil mühitinə qayıtdılar. ABŞ prezidenti ABŞ-nin Soyuq müharibədəki qələbəsinə aydın şəkildə işarə edərək, çox açıq, şəffaf şəkildə başa salıb ki, onun Ukrayna müharibəsini bitirmək təşəbbüsü ABŞ-nin yeni Rusiya imperiyasının yaranmasına töhfə verməsi kimi qəbul edilməməlidir.
Trampın Putinlə telefon danışığı, eləcə də danışıqların başlaması ilə bağlı yayılan məlumatlar, görünür, Kremli daha çətin vəziyyətə salıb. Məsələ ondadır ki, Rusiya konstitusiya dəyişikliyi edib, Ukraynanın dörd vilayətini və Krımı öz ərazisi kimi tanıyıb. Heç bir rusiyalı ekspert ABŞ-nin Ukraynanı Rusiyanın öz ərazisi hesab etdiyi bütün ərazilərdən qoşunlarını çıxarmağa məcbur edəcəyini təsəvvür etmir.
ABŞ prezidenti qoşunların təmas xəttində de-fakto atəşkəsin təsdiq edilməsini, qan tökülməsinin dayandırılmasını, bufer zonanın yaradılmasını və Avropa silahlı qüvvələrinin yerləşdirilməsini təklif edir. Aİ-nin zəmanətçisi olmaq tələbini qoyduğu sazişin bu variantı Putin üçün yeni və çox təhlükəli çağırışdır. Daha dərin mənada bu, Rusiyanın məğlubiyyətinin əvvəlcədən müəyyən edildiyi yeni “soyuq müharibə” deməkdir.
Obrazlı desək, Rusiya-Ukrayna qoşunlarının təmas xətti tezliklə şərqdən qərbə insan hərəkətini əks etdirən ikinci “Berlin divarı”na çevriləcək. Rusiyanın xarici işlər naziri bu həftənin əvvəlində “Rusiyaya döyüş meydanında qalib gəlmək mümkün deyil” ifadəsini İkinci Dünya Müharibəsində dözümlülüyün xatirəsinə çevirib. Çox simvolikdir.
Asif Cəfərov
Ordu.az
